Publié par 
Gardnerella vaginalis to bakteria naturalnie występująca w mikrobiomie pochwy, która może powodować problemy, gdy nadmiernie się namnaża. Bakteria ta jest jedną z głównych przyczyn bakteryjnego zapalenia pochwy, najczęstszej infekcji pochwy u kobiet w wieku rozrodczym.
Czym jest Gardnerella vaginalis?
G. vaginalis to Gram-ujemna, fakultatywnie beztlenowa bakteria, która może występować w niewielkich ilościach jako część prawidłowej flory pochwy. W zdrowej pochwie pałeczki kwasu mlekowego utrzymują kwaśne pH, które kontroluje ilość szkodliwych bakterii. Jednak gdy równowaga ta zostanie zaburzona, G. vaginalis może szybko się namnażać i tworzyć biofilm na ścianach pochwy.
Objawy bakteryjnego zapalenia pochwy
Kiedy Gardnerella vaginalis się rozmnaża, pojawiają się charakterystyczne objawy:
- Upławy drobna, szaro-biała
- Silny i nieprzyjemny zapach, szczególnie po stosunku płciowym
- Swędzenie lub pieczenie pochwowy
- Ból podczas oddawania moczu
Gardnerella vaginalis i ciąża: specyficzne zagrożenia
Ostrzeżenie: W czasie ciąży bakteryjne zapalenie pochwy występuje częściej i jest trudniejsze do leczenia ze względu na zmiany hormonalne i osłabiony układ odpornościowy.
Dlaczego ciąża sprzyja infekcjom?
Wahania hormonalne poziomu estrogenu i progesteronu zmieniają pH pochwy, tworząc środowisko sprzyjające proliferacji G. vaginalis. Ponadto, naturalnie osłabiony układ odpornościowy w czasie ciąży powoduje częstsze nawroty.
Ryzyko dla ciąży
Nieleczona bakteryjna waginoza może zwiększać ryzyko przedwczesnego porodu, infekcji wstępujących i powikłań podczas porodu. Dlatego regularna kontrola lekarska jest niezbędna.
Czynniki ryzyka i przyczyny współistniejące
Zmęczenie i stres
Zmęczenie tworzy błędne koło z bakteryjnym zapaleniem pochwy. Z jednej strony, chroniczne zmęczenie osłabia układ odpornościowy, sprzyjając nadmiernemu rozwojowi bakterii. Z drugiej strony, stan zapalny wywołany infekcją nasila zmęczenie, tworząc błędne koło, które trudno przerwać.
Zaparcie
Zaparcia to często pomijany, ale istotny czynnik. Anatomiczna bliskość odbytnicy i pochwy, w połączeniu z zalegającym stolcem, sprzyja migracji bakterii jelitowych do pochwy. Parcie zwiększa również ciśnienie w miednicy i może sprzyjać zakażeniom krzyżowym.
Zajęcia wodne
Baseny: Chlor i zasadowe pH zaburzają równowagę pochwy, niszcząc ochronne bakterie kwasu mlekowego. Stojąca woda i możliwe zanieczyszczenia pochodzące od innych pływaków zwiększają ryzyko.
Morze: Chociaż słona woda ma właściwości antybakteryjne, może odwadniać błonę śluzową pochwy. Dodatkowe zagrożenia stanowią zanieczyszczenie morza i piasek.
Kąpiele domowe: Stosunkowo bezpieczne, jeśli robi się je prawidłowo. Wybieraj letnią wodę, unikaj perfumowanych produktów i ogranicz czas kąpieli do 15-20 minut. Kąpiel z sodą oczyszczoną może nawet korzystnie wpłynąć na przywrócenie równowagi pH.
Transmisja i zakażenie krzyżowe
Ryzyko zakażenia odbytu i pochwy
Zakażenie krzyżowe między odbytem a pochwą jest głównym czynnikiem etiologicznym bakteryjnego zapalenia pochwy. Bakterie jelitowe mogą zaburzyć równowagę flory bakteryjnej pochwy i powodować nawracające infekcje.
Podstawowe zasady higieny: Zawsze podcieraj się od przodu do tyłu, zmieniaj papier toaletowy między poszczególnymi miejscami, myj ręce po skorzystaniu z toalety i unikaj parcia podczas stosunku. W przypadku zaparć zadbaj o higienę krocza.
Przeniesienie na partnera męskiego
Mężczyźni mogą być nosicielami Gardnerella vaginalis bez wystąpienia objawów, co powoduje efekt „ping-ponga” w przypadku ponownego zakażenia. Chociaż leczenie partnerki nie jest rutynowe, może być zalecane w przypadku częstych nawrotów waginozy.
Stosunek płciowy podczas zakażenia
Główne zalecenie: W okresie aktywnej infekcji zaleca się czasową abstynencję, aby uniknąć przeniesienia zakażenia na partnera i pogorszenia jego przebiegu.
Jeśli pomimo infekcji dojdzie do stosunku, konieczne jest stosowanie prezerwatywy . Ważne jest również oddawanie moczu i mycie się przed i po stosunku, unikanie seksu oralnego oraz stosowanie odpowiedniego lubrykantu, jeśli to konieczne.
W ciąży: Wstrzemięźliwość seksualna jest szczególnie zalecana ze względu na zwiększone ryzyko infekcji wstępujących i powikłań ciąży. Zawsze zaleca się konsultację lekarską.
Powrót do normalnego współżycia seksualnego powinien nastąpić dopiero po zakończeniu leczenia antybiotykami i, najlepiej, po potwierdzeniu przez lekarza całkowitego powrotu do zdrowia.
Leczenie i zapobieganie
Opcje terapeutyczne
Bakteryjne zapalenie pochwy leczy się zazwyczaj antybiotykami, takimi jak metronidazol lub klindamycyna, podawanymi doustnie lub w postaci żeli lub kremów dopochwowych. W czasie ciąży wybór antybiotyków jest ograniczony i należy go dostosować do danego trymestru.
Skuteczna profilaktyka
Aby zapobiec nawrotom, zaleca się odpowiednią ilość snu, radzenie sobie ze stresem, zbilansowaną dietę i dbanie o higienę intymną. Unikanie irygacji pochwy i noszenie bawełnianej bielizny również pomagają utrzymać równowagę flory bakteryjnej pochwy.
Styl życia: Zaparcia można leczyć dietą bogatą w błonnik, odpowiednim nawodnieniem organizmu oraz probiotykami, które przywrócą równowagę flory bakteryjnej jelit.
Aktywności w wodzie: Zmieniaj strój kąpielowy natychmiast po pływaniu, opłucz się świeżą wodą, unikaj przebywania w mokrym stroju kąpielowym i oddaj mocz po pływaniu. Wybieraj dobrze utrzymane baseny i unikaj pływania, jeśli masz aktywną infekcję.
Życie seksualne: W przypadku infekcji należy zachować tymczasową abstynencję lub regularnie stosować prezerwatywy. Wznowić normalne współżycie dopiero po potwierdzeniu całkowitego wyzdrowienia.
Ważne: Jeśli wystąpią objawy, należy skonsultować się z lekarzem w celu postawienia dokładnej diagnozy i wdrożenia odpowiedniego leczenia, zwłaszcza w okresie ciąży, gdy ścisła kontrola lekarska ma kluczowe znaczenie.
